شیوه اجرایی، کیفیت فیلم هایی که به لحاظ هنری نمایش داده می شود و میزان جایزه ای که به برگز یده ها می دهند، ارزش و اهمیت جشنواره های بین المللی فیلم را بالا می برد؛ جشنواره فیلم فجر ایرادی که دارد این است که در بخش بین الملل آن تعدادی از فیلم هایی شرکت می کنند، خریداری شده اند، یعنی شرکت نکرده اند  تعدادی از آنها را از بازارها خریداری می کنند و  اینجا نمایش می دهند.

جشنواره فیلم فجر در حالی برگزار می شود که  در این دوره از جشنواره تعداد زیادی از فیلم های ایرانی در سینماهای مختلف اکران خواهند شد (البته این تعداد زیاد نسبت به سال گذشته می شود).رضا ولی زاده در برنامه بدون خط خوردگی رادیو گفت و گو در تماس با بهمن عبدالهی، نظر وی را درباره این دوره از جشنواره و شیوه برگزاری آن جویا شد.

• جشنواره امسال نسبت به جشنواره سال گذشته به لحاظ حضور فیلم ها در بخش داخلی و خارجی با افزایش حضور فیلم ها روبرو بوده است؟

سئوالی که شما می پرسید در حوزه کمیت است؟

• بله در حوزه کمیت

در حوزه کمیت هر سال تعداد زیادی فیلم ایرانی و خارجی در جشنواره شرکت می کنند که بخشی از آنها در حوزه  آثار رقابتی هستند و  برخی دیگر در حوزه نکوداشت، مرور آثار و بزرگداشت نمایش داده می شود. اما اساسا جشنواره فیلم فجر که یک جشنواره رقابتی در ایران است و عنوان بین المللی دارد، مهمترین بخش آن بخش سینمای ایران است. به این معنا که مهمترین آثاری که در طول سال تولید می شوند بین 90 تا 95 درصد متقاضی شرکت در جشنواره هستند که از بین آنها 20 تا 22 فیلم به بخش مسابقه راه یافته، برخی به بخش مسابقه ویدئویی می روند و بقیه به بخش مرور آثار و میهمان می روند.

اما بخش مسابقه امسال نسبت به سال گذشته ( چون مسابقه مهمترین بخش جشنواره است و گلچین آثار خوب سینمای ایران در این بخش دیده می شود) به لحاظ کیفیت وضع فیلم ها بهتر است. فیلم "وقتی همه خوابیم" بهرام بیضایی، "سوپراستار" تهمینه میلانی، "بیست" کاهانی و "زادبوم" داودی فیلم های خوبی بودند، نه اینکه آثار درخشان و ممتازی باشند. پارسال از مجموع فیلم هایی که دیدیم سه فیلم را می شد توجه کرد، آواز گنجشک های مجید مجیدی، به همین سادگی رضا میرکریمی و "تنها دوبار زندگی می کنیم". امسال وضع فیلم ها بهتر است و آدم های شاخص فیلم دارند، آقای داودی، پرویز شهبازی، حمید نعمت الله، واروژ کریم مسیحی( که فیلم پرده آخر در سالی که شرکت کرد 9 سیمرغ جشنواره را گرفت و رکورددار است) شنیده ها حاکی است که فیلم ایشان خوب است.

• جشنواره فیلم فجر 27 دوره را پشت سر گذاشته و 27 دوره برگزار شده است، به نظر شما اگر بخواهیم این جشنواره را نسبت به جشنواره های بین المللی دیگر ( نه اینکه بخواهیم با جشنواره بزرگ مقایسه کنیم) مقایسه کنیم، آیا عنوان بین المللی برای این جشنواره در چنین مقایسه ای صحیح است و چنین شاخصه هایی را دارد؟

از دوره دوم که تعدادی فیلم خارجی در آن نمایش داده شد و قضاوت هم نشد، عنوان بین المللی روی آن بوده است و صرف اینکه آثار خارجی در آن به نمایش در می آید می توان گفت بین المللی است اما یک تعریف دیگری هم دارد، آثاری که برای اولین بار به صورت رقابتی در جشنواره شرکت می کنند، وزن جشنواره را بالا می برند. توجه کنید در مهمترین جشنواره های دنیا که مهمترین آنها کن فرانسه است و در ردیف دوم جشنواره ونیز یا برلین است( سائوپولو، لوکارنو و سن سباستین جزو جشنواره های درجه A دنیا هستند). به سه چیز در بررسی و ارزشیابی توجه می کنند، شیوه اجرایی، کیفیت فیلم هایی که در آن به لحاظ هنری نمایش داده می شود و میزان جایزه ای که به برگز یده ها می دهند. یعنی این سه ملاک باعث می شود که  ارزش و اهمیت جشنواره بالا برود. مثلا جشنواره لوکارنو که چند سال پیش نهمین جشنواره درجه A   بود چند سال پیش وارد این حوزه شد، جشنواره فیلم فجر ایرادی که دارد این است که تعدادی از فیلم ها که در آن شرکت می کنند، خریداری شده اند، یعنی شرکت نکرده اند  تعدادی از آنها را از بازارها خریداری می کنند و  اینجا نمایش می دهند. بعضی از این فیلمسازها راضی نمی شوند که فیلم آنها اینجا سانسور شود یا به خاطر مسائلی که در اجتماع ما هست نمی توان آنها را نمایش داد. مثلا خیلی مورد رضایت آنها نباشد، قائدتا آنها در جشنواره ما نمی توانند شرکت کنند.

• فکر می کنید اگر بخواهیم یک کار پژوهشی روی جشنواره فیلم فجر انجام دهیم و یک ارزیابی از این 27 دوره داشته باشیم، آیا مستنداتی از این 27 دوره وجود دارد یا کار پژوهشی انجام شده است؟

در ایران وضع پژوهشی بد نیست، من چون در حوزه های مختلف  کار پژوهشی زیاد کرده ام، ما معمولا یک مقدار با مشکل افکار سنجی، اسناد، بانک اطلاعاتی و.. مواجه هستیم. گاهی که می خواهیم اطلاعاتی را به دست آوریم باید مرارت های زیادی را بکشیم و وقت زیادی بگذاریم..

• در مورد جشنواره چطور؟

 خوشبختانه اطلاعات آن هست و آرشیو وجود دارد، ولی عرض کردم  جشنواره فیلم فجر یکسری مشکلاتی دارد و آن شیوه های اجرایی است، یعنی اگر شما جشنواره را ارزیابی کنید شما می بینید دچار یکسری مشکلات ساده و پیش پا افتاده است.

• امسال هم پرده آن در لحظه افتتاحیه به زمین افتاد.

این جزو مسائل عادی آن است، سینماهای ما گاها به لحاظ صدا و تصویر مشکل دارد، شیوه توزیع بلیط و ... اینها مسائل پیچیده ای نیست، سال هاست که داریم  برای جشنواره فیلم فجر به عنوان مهمترین رویداد سینمایی، افتتاحیه و اختتامیه برگزار می کنیم ، ولی  همیشه با ازدحام جمعیت مواجه هستیم، نظم برنامه به هم می خورد...

• بازار سیاه بلیط به وجود می آید..

اینهم یکی از معایب جشنواره است که باید به آن فکر کرد و آن را تصحیح کرد.