دیدگاه‌های مختلف درباره امام خمینی (‌ره)

سیره فكری و عملی امام، اسلام را با جلوه‌ای سیاسی در جهان نمایان كرد و تاثیرات قیام امام‌خمینی(ره) حتی در اروپا و آمریكا نیز احساس شد. امام بر این امر تاكید داشت كه مشكلات جامعه ایرانی و بشریت معاصر حل نمی‌شود، مگر این‌كه یك تمدن مبتنی بر دین و افكار ناب شیعه در جمهوری اسلامی ساخته و به دنیا صادر شود.

بی‌شك عزم راسخ و تصمیم استوار امام در عقاید صاحب‌نظران، اندیشمندان و سیاستمداران بی‌تاثیر نبود و آنچه در اظهارنظرها و خاطرات این افراد بیشتر به چشم می‌خورد، الهام‌گیری از سخنان و رهنمودهای ایشان در مبارزه با استكبار جهانی و بیداری امت جهانی است.

امام خمینی(ره) در بعد سیاسی، سیاستمداری برجسته و شخصیتی بی‌نظیر بود كه دوست و دشمن بر آن اعتراف دارند. آینده‌نگری قوی، جهان‌بینی منحصر به فرد، دكترین عالی و پیچیده، ژرف‌نگری سیاسی، تنها گوشه‌ای از ویژگی‌های سیاسی امام به شمار می‌رفت. یكی از برجسته‌ترین اهداف رهبر كبیر انقلاب اسلامی، تلقین روح خودباوری به عموم مسلمانان و بخصوص مردم ایران بود. جهان سیاست به صلابت سیاسی امام اعتقاد داشت و دیپلماسی ایجاد مشكل برای دشمنان انقلاب اسلامی، یكی از استراتژی‌های بارز رهبر كبیر انقلاب بود.

فیدل كاسترو، رهبر انقلاب كوبا در دیدار از بیت امام در جماران گفت: مردان بزرگ در خانه‌های كوچك زندگی می‌كنند.

وی می‌گوید: این افتخار نصیب اینجانب شد كه از نزدیك با یكی از بزرگ‌ترین شخصیت‌های تاریخ آشنا شوم؛ آشنایی بسیار نزدیك در آخرین سال‌ها، روزها و دقایق زندگی ایشان، آن هم در كنار نزدیك‌ترین افراد خانواده و دوستانش. تنها می‌توانم از صمیم قلب بگویم او مردی نمونه بود؛ یك نمونه واقعی.

كاسترو همچنین تحت تاثیر نامه امام به گورباچف اظهار كرد: پس از فروپاشی شوروی سابق به صحت توصیه‌های آیت‌الله خمینی به گورباچف پی بردم و معتقدم مدل قرآنی رهبر فقید ایران باید به جای مدل‌های غربی در دستور كار برنامه‌های جهانی قرار گیرد.

حافظ اسد، رئیس‌جمهور فقید سوریه از جمله سیاستمدارانی بود كه هنگام اخراج امام خمینی(ره) از عراق پیشنهاد كرد كه ایشان را در دمشق بپذیرند. وی نیز با تاكید بر این‌كه امام خمینی با اقتدار تمام از ارزش‌های اسلام دفاع كرد، درباره امام گفته بود امام خمینی، امام همه ما بود.

بی‌نظیر بوتو، نخست‌وزیر پیشین پاكستان نیز معتقد بود كه رهبرانی مانند امام خمینی در هر قرن یك بار زاده می‌شوند. بوتو درباره رهنمودهای امام گفته بود: پیام‌های امام خمینی رحمت‌الله علیه در آینده نیز چراغ هدایت مسلمانان است و ملت‌های مسلمان در آینده نیز از پرتو نورانی افكار و اندیشه‌های والای حضرت امام استفاده خواهند كرد.

نلسون ماندلا، رئیس‌جمهور پیشین آفریقای جنوبی و سمبل مبارزه با آپارتاید و نژادپرستی نیز امام خمینی را رهبری منحصر به فرد می‌داند كه توانست با دست خالی، انقلاب اسلامی ایران را به پیروزی برساند.

وی درباره امام خمینی گفت: امام خمینی نه‌تنها رهبر بزرگی برای ایران بود؛ بلكه رهبری برای تمامی نهضت‌های آزادی‌بخش جهان به شمار می‌رفت.

ماندلا همچنین در دیداری كه با حضرت آیت‌الله خامنه‌ای داشت، درباره تاثیر انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(س) در قیام مردم آفریقای جنوبی اظهار كرد: «انقلاب اسلامی ایران تحت رهبری امام خمینی، امیدهای فراوانی را برای قیام مردم آفریقای جنوبی در مبارزه علیه بی‌عدالتی به همراه داشته است و بدون تردید تاریخ هرگز نقش ایران اسلامی را فراموش نخواهد كرد.

جلال طالبانی، رئیس‌جمهور عراق كه ارتباط خود را با امام خمینی در شهر نجف و در دهه 60 میلادی آغاز كرد و در دوران قبل از انقلاب در نامه‌ای، آمادگی خود را برای خدمت به امام اعلام كرده بود، همواره از روابط بسیار خوبی كه با امام داشته است، یاد می‌كند.

وی درباره امام می‌گوید: امام خمینی رحمت‌الله علیه به عنوان احیاگر اسلام ناب محمدی صلی الله علیه و آله، محور وحدت و یكپارچگی مسلمانان و مظلومان جهان است.

اما نامه تاریخی امام به گورباچف و پیش‌بینی فروپاشی بلوك شرق در شوروی و از بین رفتن اردوی سرمایه‌داری از‌جمله خاطرات فراموش‌نشدنی سال‌های پس‌از انقلاب است.

امام خمینی در نامه تاریخی خود به میخائیل گورباچف كه در آن سال‌ها، رهبری اتحاد جماهیر شوروی را قبل از متزلزل شدن پایه‌های اردوی كمونیستی بر ‌عهده داشت، تاكید كرده بود موازنه قدرت در دنیا رو به تغییر است و این تغییرات به فروپاشی كمونیسم و بلوك شرق خواهد انجامید.

در دهمین سالگرد رحلت امام خمینی در 1378، گورباچف طی مصاحبه‌ای با خبرنگار واحد مركزی خبر در مسكو از این‌كه به هشدارهای بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران 3 سال قبل از فروپاشی شوروی بی‌اعتنایی كرده بود، اظهار تاسف كرد و گفت: «مخاطب پیام آیت‌الله خمینی از نظر من، همه اعصار در طول تاریخ بود.»

وی می‌گوید: «زمانی كه من این پیام را دریافت كردم، احساس كردم شخصی كه این پیام را نوشته بود؛ متفكر و دلسوز برای سرنوشت جهان است. من از مطالعه این پیام استنباط كردم او كسی است كه برای جهان نگران است و مایل است من انقلاب اسلامی را بیشتر بشناسم و درك كنم.»

هنری كیسینجر، مشاور یهودی‌الاصل رئیس‌جمهور آمریكا در دهه 70 و از نظریه‌پردازان اصلی سیاست خارجه آمریكا نیز درباره شخصیت امام خمینی می‌گوید: آیت‌الله خمینی، غرب را با بحران جدی برنامه‌ریزی مواجه كرد، تصمیمات او آنچنان رعدآسا بود كه مجال هر نوع تفكر و برنامه‌ریزی را از سیاستمداران و نظریه‌پردازان سیاسی می‌گرفت.

هیچ‌كس نمی‌توانست تصمیمات او را از پیش حدس بزند. او با معیارهای دیگری غیر از معیارهای شناخته شده در دنیا سخن می‌گفت و عمل می‌كرد. گویی از جای دیگر الهام می‌گرفت. دشمنی آیت‌الله خمینی با غرب برگرفته از تعالیم الهی او بود. او در دشمنی خود نیز خلوص نیت داشت.

مطبوعات و نفوذ كلام امام

امام خمینی(ره) در طول عمر پربركت خود، 132 مصاحبه با رسانه‌های كشورهای گوناگون انجام داده‌اند. اولین مصاحبه ایشان در تاریخ 4/2/57 در عراق صورت گرفت و آخرین آنها در تاریخ 17/7/59 در ایران ضبط شده كه از این تعداد 117 مورد در خارج از ایران و 15 مورد در داخل كشور انجام پذیرفته است. باید توجه داشت بیشترین مصاحبه‌های ایشان در فرانسه و همزمان با اوجگیری انقلاب اسلامی بود؛ یعنی در ماه‌های پایان سلطنت پهلوی و دورانی كه انقلاب اسلامی برای تبلیغات خارجی خود دسترسی چندانی به وسایل ارتباط جمعی جهانی نداشته است.حضرت امام بر ارزش و اهمیت رسانه‌های نوشتاری و همچنین صوتی و تصویری و نحوه انتشار پیام از طریق آنها وقوف كامل داشتند و قدرت نفوذ كلام امام، آگاهی‌بخشی و عقل و استدلال در بیانات ایشان موجب شد تا توجه افكار عمومی جهان به ایران جلب شود.

اوریانا فالاچی، خبرنگار معروف ایتالیایی پس از مصاحبه با امام‌‌خمینی می‌نویسد: تاثیرپذیری شدید از مقام، عظمت، تحمل و بردباری شكوهمند آیت‌الله خمینی و درك احساس عطیه و موهبت الهی، در اولین دیدار با ایشان احساس شد.

فالاچی كه در مصاحبه 3 ساعته خود با امام به منظور تجلیل از مقام او و احترام به رهبری ایشان، چادر به سر كرد و به قول خودش «در هیجان‌انگیزترین لحظات، مصاحبه را انجام داد» گفت: واقعیت آن است كه ملت ایران براستی خواهان خمینی و رهبری او هستند.

تفاوت فراوان بین واقعیات پیرامون امام و آنچه را كه مطبوعات غربی درباره ایشان می‌گفتند موجب تعجب فراوان فالاچی شده بود و وی می‌گوید: چیزی كه به نظر می‌رسد امام به آن توجه دارد، این است كه انقلاب ایران بدون توجه به این‌كه خارجیان چگونه می‌اندیشند، به راهش ادامه خواهد داد.

محمدحسنین هیكل، نویسنده و روزنامه‌نگار معروف جهان عرب نیز درباره امام خمینی می‌نویسد: گویی شخصیتی از شخصیت‌های آزمون بزرگ صدر اسلام (فتنه الكبری) با معجزه‌ای به دنیا بازگشته تا پس از پیروزی امویان و به خون غلتیدن شهیدان اهل بیت(ع) سپاه علی(ع) را رهبری كند.

روزنامه «تایمز» لندن سخنگوی 200 ساله دولت استعماری انگلیس با یادآوری این‌كه با ظهور امام خمینی(ره) برای اولین بار، یك كشور مسلمان به طور موفقیت‌آمیزی قدرت‌های بزرگ غربی را به مبارزه طلبید، آنان را تحقیر كرد و به منافع مادی‌شان خسارت وارد آورد، درباره امام نوشت: اوجگیری خیزش مذهبی و انقلاب به دنبال بركناری شاه توسط امام خمینی در ایران جریان یافت و سراسر جهان را درنوردید و در پاییز سال 1357 دنیای غرب به دلیل انقلاب ایران بار دیگر اسلام را كشف كرد.

هفته‌نامه آلمانی اشپیگل نیز درباره امام می‌نویسد: حمایت سراسری از امام خمینی بیشتر به دلیل زندگی بی‌تجمل او بود. فقط خمینی بوده است كه به اعتراف حتی دشمنانش در تمامی عمرش یك زندگی همراه با تواضع و محقر و به دور از هرگونه تمایلات و تجملات دنیوی داشته و كوچك‌ترین لكه سیاهی در شرح حال زندگی‌اش دیده نمی‌شود.

این نشریه پرطرفدار اروپایی درباره قدرت نفوذ انقلابی امام درمیان مسلمانان جهان می‌نویسد: نگاهی به رویدادهای گذشته نشان می‌دهد تا به روشنی دریابیم كه آیت‌الله خمینی، اهمیت استراتژیكی ایران را در معادله خاورمیانه بهتر از پرزیدنت كارتر ارزیابی كرده است. آمریكا توجه نكرد كه ایران بالقوه، نقطه ضعف سیستم امنیت بین‌المللی اوست؛ ولی آیت‌الله خمینی این معنی را به روشنی دیده است. پیروزی او در تهران فقط مرحله آغازین موجی انقلابی بوده است كه وی امید دارد به سراسر منطقه كشیده شود.

قافله‌سالار نهضت اسلامی

بسیاری از اندیشمندان و صاحب‌نظران بر این عقیده‌اند كه سیره فكری و عملی امام موجب ورود نسل‌های معاصر به عصر جدیدی شده است كه دیگر ظلم و بی‌عدالتی را برنمی‌تابد و توان مقابله با ظلم ستیزان را دارد.

این گروه، دوران امام خمینی را دوران اسلام و غلبه ارزش‌های الهی و معنوی می‌دانند و بر این باورند نهضتی كه به رهبری ایشان شكل گرفت، از همان نوپایی خود، موجب برهم خوردن معادلات از پیش تعیین شده استعمارگران در صحنه سیاست جهانی شد.

سیدساجد نقوی، از رهبران برجسته شیعیان پاكستان درباره امام خمینی(ره) گفت: امام خمینی به عنوان قافله‌سالار نهضت اسلامی در حیات پرافتخار خویش، ملل رنج‌دیده را از ظلم جباران و ستمگران رهایی بخشید و به اسلام و قرآن حیاتی دوباره داد. امام، نور خدا را چنان در جهان هستی پراكند كه از این پس سلطه‌گران و ظالمان برای همیشه محرومان و مستضعفان را در مقابله با خود خواهند دید.

علامه سیدمحمدحسین فضل‌الله، مرجع عالی شیعیان لبنان نیز با تاكید بر این‌كه امام خمینی، فقیه عادل، شجاع و حكیمی بود كه جز به خدا نمی‌اندیشید و مخاطب خود را امت اسلامی می‌دانست، درباره ایشان گفت: شخصیت امام در خدا و امت خدا ذوب شده بود.

روژه گارودی، متفكر بزرگ فرانسوی با اشاره به این‌كه انقلابی كه به رهبری امام خمینی روی داد، متعلق به تمدن بشری بود‌ و به یك جامعه و ملت خاص اختصاص نداشت، درباره امام می‌گوید: آیت‌الله خمینی به زندگی ایرانیان معنی بخشید.

كتایون مافی

jamejamonline.ir