|
ﺳﻪشنبه 20 بهمن 1388
مجله فرهنگی شبستانه روز بیستم بهمن، در گفتگو با یک کارشناس، به معرفی موسیقی مقامی خراسان می پردازد.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی رادیو ایران، به نقل از سایت خبری هنر و موسیقی، موسیقی مقامی (موغامی) یادگار جلوههای زیبایی از فرهنگ دیرینه مشرق زمین است ،كه از تحریف و دگرگونی اعصار مصون مانده . نغماتی در موسیقی”موغامی“ پیدا میشود كه به عهد باستان برمیگردد.
مجتبی قیطانی ،محقق حوزهی موسیقی سنتی خراسان در كتاب لغت موسیقی نوشته” افراسیاب بیگ لی” كلمهی مقام كه به صورت موغام یا مغام هم نوشته میشود، به عنوان مجموعهی صداها و پردههای مختلف كه بر اساس یك كوك واحد و در محور آن میگردند، تعریف شده و از آن به عنوان بالاترین مرحلهی خلاقیت در تركیب ساز و آواز یاد شده است.
برای اطلاع بیشتر از این موسیقی، برنامه مجله فرهنگی شبستانه روز بیستم بهمن، با حضور علی پیری تهران وند، کارشناس موسیقی، درباره موسیقی مقامی خراسان به تشریح سخن می گوید.
قیطانی محقق حوزهی موسیقی سنتی خراسان براین باور است، آنچه مد نظر هنرمندان و مردم این منطقه است ،”موغام“ میباشد كه در باور مردم خرسان از شان و منزلت بالایی برخورداراست و به دیده تقدس به آن مینگرند و به مصداق هنر عامه، آفریننده مشخصی ندارد و تمام افراد جامعه در شكلگیری و نقل روایت آن سهم دارند.
قیطاقی دربارهی تاریخ و قدمت موسیقی موغامی می گوید: تاریخ موسیقی این سرزمین به زمان كوچ آریاییها به ایران برمیگردد و در پارهیی از نقاط برخی از نغمهها به صورت بكر و دست نخورده، حكایت از یك اصالت باستانی دارد و اگر برای بررسی موسیقی، خراسان بزرگ را مد نظر قرار دهیم، باید پهنهی این دیار را از كرانههای غربی خزر تا پهنههای ابیورد و نسا ،مرو و تا كویرهای خراسان و هرات، مرز هندوچین مورد كاوش قرار دهیم.
وی با تاكید بر این كه خراسان فعلی نیز به علت وسعت جغرافیایی و تنوع پراكندگی اقوام و فرهنگهای مختلف دارای موسیقی ”موغامی“ متنوع و مختلفی است، می افزاید: تنوع نژادی از عربهای سامی تا هزاره ، بلوچ و نژادهای كرد و كرمانج و ترك و تركمن و مغول در این استان ،باعث شده است، كه یكی از غنیترین گنجینههای فرهنگی موسیقی به وجود بیاید، كه بر خلاف بیشتر مناطق ایران از سبك خاص برخوردار نیست و در نواحی مختلف استان وحدت سبك ندارد.
این پژوهشگر ضمن تقسیم خراسان به دو حوزهی شمال و جنوب، دربارهی موسیقی ”موغامی“ شمال خراسان معتقد است، موسیقی جاری در این منطقه موسیقی كوهستان ،جلگه است و از یك زندگی پرحادثه و پرسوز و گداز و آوارگی حكایت میكند ، این مساله را حتی میتوان در رقصها و بازیهای آیینی و سنتی آنها دید . ضمن این كه از گستردگی و تنوع بیشتری برخوردار است، از حال و هوای خاصی نیز بهره میبرد و حماسه، عرفان، عشق و سوگ پشتوانهی اصلی این موسیقی میباشد.
علاقمندان می توانند روز سه شنبه بیستم بهمن، ساعت 23:00 این برنامه را از رادیو ایران بر روی موج AM 900 KHz وFM 93/9 MHz دریافت نمایند.
|