یك تهیه‌كننده رادیو: رادیو قرآن با «بهار نور» وحدت ملی در سایه تلاوت قرآن را روایت می‌كند

به گزارش روابط عمومی معاونت صدا، علیرضا صفرزاده، تهیه‌كننده برنامه «بهار نور» با اشاره به شكل‌گیری این ویژه‌برنامه در شب‌های ماه مبارك رمضان گفت: ایده اصلی «بهار نور» از این دغدغه شكل گرفت كه محافل قرآنی و جلسات جزءخوانی قرآن كریم كه در سراسر كشور برگزار می‌شود، كمتر به‌صورت منسجم و ملی بازتاب رسانه‌ای پیدا می‌كنند. ما در رادیو قرآن به این نتیجه رسیدیم كه ظرفیت‌های قرآنی ایران اسلامی بسیار گسترده‌تر از آن است كه تنها در چند شهر یا مركز استان خلاصه شود، بنابراین تلاش كردیم برنامه‌ای طراحی كنیم كه بتواند این محافل نورانی را از جای‌جای كشور به گوش شنوندگان برساند و احساس مشاركت و هم‌دلی ملی ایجاد كند.

وی ادامه داد: «بهار نور» به‌گونه‌ای طراحی شده كه مخاطب، صرف‌نظر از اینكه در كدام شهر یا روستا زندگی می‌كند، احساس كند بخشی از این محفل بزرگ قرآنی است. وقتی شنونده صدای تلاوت قاری‌ای از یك شهر دورافتاده یا گزارش یك جلسه جزءخوانی در مسجدی محلی را می‌شنود، در واقع با آن فضا ارتباط عاطفی برقرار می‌كند. این ارتباط، همان چیزی است كه ما به دنبال آن بودیم؛ یعنی ایجاد پلی میان محافل قرآنی و دل‌های مشتاق شنوندگان در سراسر ایران.

صفرزاده با تأكید بر اینكه «بهار نور» صرفاً یك برنامه تلاوت‌محور نیست، توضیح داد: از ابتدا برای ما مهم بود كه برنامه تنها به پخش آیات قرآن محدود نشود، هرچند تلاوت قرآن محور اصلی كار است. در كنار آن، تلاش كردیم به آداب و رسوم مردم در ماه مبارك رمضان هم بپردازیم. رمضان در ایران، جلوه‌های فرهنگی و آیینی متنوعی دارد؛ از شیوه‌های خاص افطاری دادن گرفته تا سنت‌های بومی سحرخوانی، برگزاری محافل خانگی قرآن و حتی نوع تعامل مردم با مساجد. ما این تنوع را بخشی از هویت قرآنی كشور می‌دانیم و سعی كردیم در «بهار نور» بازتاب دهیم.

وی افزود: پرداختن به این آداب و رسوم باعث می‌شود شنونده با فرهنگ دینی مناطق مختلف آشنا شود و در عین حال، احساس نزدیكی بیشتری با فضای برنامه پیدا كند. وقتی مخاطب می‌شنود كه مردم یك شهر كوچك با چه عشق و ارادتی جلسه جزءخوانی برگزار می‌كنند یا چگونه كودكان و نوجوانان در این محافل حضور دارند، متوجه می‌شود كه قرآن در زندگی روزمره مردم جاری است و این خود، تأثیر تربیتی و فرهنگی مهمی دارد.

تهیه‌كننده «بهار نور» درباره معرفی قاریان و حافظان قرآن كریم در این برنامه گفت: یكی از اهداف ما، شناسایی و معرفی چهره‌های قرآنی استان‌هاست. در بسیاری از شهرها، قاریان و حافظانی حضور دارند كه سال‌ها با اخلاص فعالیت كرده‌اند اما كمتر فرصت دیده شدن در رسانه ملی را داشته‌اند. ما تلاش كردیم در «بهار نور» تریبونی برای این عزیزان فراهم كنیم تا صدای تلاوتشان به گوش مخاطبان سراسر كشور برسد. این كار هم به ایجاد انگیزه در خود قاریان و حافظان كمك می‌كند و هم باعث می‌شود مخاطبان با ظرفیت‌های واقعی قرآنی كشور آشنا شوند.

صفرزاده در ادامه به بخش گفت‌وگو با حافظان قرآن كریم اشاره كرد و گفت: این بخش از نظر ما یكی از اثرگذارترین بخش‌های برنامه است. در این گفت‌وگوها سعی می‌كنیم به‌جای طرح سؤالات كلیشه‌ای، وارد تجربه زیسته حافظان شویم. آن‌ها از روش‌های حفظ قرآن، برنامه‌ریزی روزانه، شیوه‌های مرور و تثبیت محفوظات صحبت می‌كنند و در كنار آن، نقش خانواده و استادانشان را برجسته می‌سازند. بسیاری از این حافظان تأكید دارند كه بدون حمایت خانواده و راهنمایی استاد، مسیر حفظ قرآن بسیار دشوارتر می‌شد.

وی افزود: بیان خاطرات معنوی و تجربه‌های شخصی حافظان، به‌ویژه برای نوجوانان و جوانان بسیار الهام‌بخش است. وقتی یك نوجوان می‌شنود كه یك حافظ قرآن از همین سن و سال، با چه سختی‌ها و در عین حال شیرینی‌هایی این مسیر را طی كرده، احساس می‌كند این راه دست‌نیافتنی نیست. هدف ما دقیقاً همین است؛ ایجاد انگیزه برای انس بیشتر با قرآن و نشان دادن اینكه حفظ و فهم قرآن می‌تواند بخشی از زندگی روزمره جوانان باشد.

تهیه‌كننده «بهار نور» در بخش دیگری از سخنان خود به معرفی مساجدی كه در اتفاقات اخیر مورد تعرض قرار گرفته‌اند، اشاره كرد و گفت: ما احساس كردیم لازم است در كنار فضای معنوی برنامه، به برخی واقعیت‌های اجتماعی هم بپردازیم. در این بخش، به سراغ مساجدی رفتیم كه در حوادث اخیر آسیب دیده‌اند اما با همت مردم و فعالان فرهنگی و قرآنی، دوباره جان گرفته‌اند. گفت‌وگو با امامان جماعت، متولیان و خادمان این مساجد، روایتگر تلاش‌هایی است كه برای بازسازی و ادامه جلسات قرآن صورت گرفته است.

وی ادامه داد: آنچه در این گفت‌وگوها برای ما بسیار قابل توجه بود، تأكید همه این افراد بر استمرار فعالیت‌های قرآنی بود. حتی در شرایط سخت، جلسات قرآن تعطیل نشده و همین موضوع نشان می‌دهد پیوند مردم با خانه‌های خدا و با كلام وحی، پیوندی عمیق و ناگسستنی است. ما با بازتاب این روایت‌ها می‌خواستیم این پیام را منتقل كنیم كه قرآن و مسجد، همواره محور همبستگی اجتماعی و معنوی مردم بوده و خواهد بود.

صفرزاده درباره بخش‌های میان‌برنامه «بهار نور» نیز گفت: در فواصل برنامه، تلاوت‌های ناب و ماندگار برجسته‌ترین قاریان جهان اسلام پخش می‌شود. انتخاب این تلاوت‌ها عمدتاً با پیشنهاد مخاطبان انجام می‌گیرد و این موضوع برای ما اهمیت زیادی دارد. ما معتقدیم هرچه مخاطب بیشتر در فرآیند تولید برنامه سهیم باشد، ارتباط عمیق‌تری با آن برقرار می‌كند. دریافت پیام‌ها و پیشنهادهای شنوندگان و پخش تلاوت‌های درخواستی، حس همراهی و مشاركت را در فضای برنامه تقویت كرده است. این تلاوت‌ها علاوه بر ارزش معنوی، از نظر هنری نیز بسیار غنی هستند و شنیدن آن‌ها می‌تواند ذائقه شنیداری مخاطبان را ارتقا دهد. در واقع، ما تلاش كردیم «بهار نور» هم محتوای آموزشی داشته باشد، هم فضای معنوی ایجاد كند و هم از نظر كیفی، استانداردهای بالای تلاوت قرآن را به مخاطب معرفی كند.

تهیه‌كننده «بهار نور» در ادامه سخنان خود با تأكید بر رسالت این برنامه گفت: هدف نهایی ما این است كه شب‌های ماه مبارك رمضان برای مخاطبان رادیو قرآن، حال‌وهوایی معنوی‌تر پیدا كند. صدای محافل قرآنی از سراسر كشور، می‌تواند پلی باشد میان دل‌های مشتاق و كلام وحی. ما امیدواریم شنوندگان با گوش دادن به «بهار نور» احساس كنند در یك محفل بزرگ و واحد قرآنی حضور دارند؛ محفلی كه در آن، تنوع فرهنگی و وحدت معنوی در كنار هم معنا پیدا می‌كند. اگر «بهار نور» بتواند حتی برای لحظاتی، دل مخاطب را آرام‌تر كند و او را به انس بیشتر با قرآن كریم دعوت كند، ما به هدف خود رسیده‌ایم. تلاش ما این بوده كه از ظرفیت رسانه برای خدمت به قرآن و فرهنگ قرآنی استفاده كنیم و امیدواریم این مسیر با همراهی مخاطبان، هر سال پربارتر و اثرگذارتر ادامه پیدا كند.

صفرزاده با اشاره به نقش رسانه در ترویج فرهنگ قرآنی اظهار كرد: رادیو به دلیل ماهیت شنیداری‌اش، ارتباطی عمیق و صمیمی با مخاطب برقرار می‌كند و همین ویژگی، آن را به بستری مناسب برای انتقال مفاهیم قرآنی تبدیل كرده است. ما در «بهار نور» سعی كردیم از این ظرفیت به بهترین شكل استفاده كنیم تا مخاطب، بدون واسطه تصویر، با صدای قرآن و روایت‌های معنوی ارتباط برقرار كند. این نوع ارتباط، گاهی اثرگذارتر و ماندگارتر از قالب‌های دیگر رسانه‌ای است. یكی از نكاتی كه در تولید برنامه همواره مدنظر داشتیم، پرهیز از یكنواختی بود. تلاش كردیم ساختار برنامه به‌گونه‌ای باشد كه شنونده در طول زمان پخش، احساس خستگی نكند و هر بخش، حال‌وهوای تازه‌ای به برنامه بدهد. تنوع در صداها، فضاها و موضوعات باعث می‌شود مخاطب با اشتیاق بیشتری برنامه را دنبال كند و این مسئله در برنامه‌های دینی اهمیت دوچندان دارد.

تهیه‌كننده «بهار نور» درباره بازخورد مخاطبان نیز گفت: خوشبختانه پیام‌ها و تماس‌هایی كه از شنوندگان دریافت می‌كنیم، نشان می‌دهد برنامه توانسته ارتباط خوبی با مخاطب برقرار كند. بسیاری از شنوندگان از اینكه صدای محافل قرآنی شهر یا استانشان از رادیو پخش می‌شود، ابراز رضایت می‌كنند و این برای ما بسیار ارزشمند است. این بازخوردها به ما كمك می‌كند مسیر برنامه را دقیق‌تر و متناسب‌تر با خواست مخاطبان ادامه دهیم.

صفرزاده در پایان تأكید كرد: «بهار نور» برای ما تنها یك برنامه مناسبتی نیست، بلكه تجربه‌ای است كه می‌تواند مبنای تولید آثار قرآنی عمیق‌تر در آینده باشد. امیدواریم این برنامه بتواند زمینه‌ساز توجه بیشتر به ظرفیت‌های مردمی قرآن در كشور شود و نسل‌های مختلف، به‌ویژه جوانان، ارتباطی صمیمی‌تر و آگاهانه‌تر با كلام وحی برقرار كنند. ما این مسیر را با توكل به خدا و همراهی مخاطبان ادامه خواهیم داد.